راهنمای کامل ویاس ۲۰ میلیگرم | نحوه مصرف، عوارض و خرید آنلاین
<!doctype html>
ویاس ۲۰ میلیگرم — راهنمای کامل مصرف، عوارض و خرید
آخرین بهروزرسانی: دسامبر ۲۰۲۵ — این مقاله خلاصهای آموزشی است و جایگزین مشاوره پزشکی نمیشود. برای شروع یا تغییر دارو همیشه با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
خرید ویاس ۲۰ میلیگرم
خرید اینترنتی ویاس ۲۰ میلیگرم
ویاس (Vyas) — این دارو چیست؟
ویاس معمولاً بهعنوان نام تجاری برای ترکیبی شناخته میشود که اثر محرک سیستم عصبی مرکزی دارد و در درمان اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) و در برخی کشورها برای اختلال پرخوری عصبی (BED) استفاده میشود. این دسته از داروها با افزایش فعالیت انتقالدهندههای عصبی مانند دوپامین و نوراپینفرین عمل میکنند که بهبود تمرکز، کاهش تکانشگری و کنترل رفتار را تسهیل میکند. 0
ترکیب و شکل دارویی ویاس ۲۰ میلیگرم
بسته به تولیدکننده، ویاس ۲۰ میلیگرم میتواند بهصورت کپسول یا قرص عرضه شود. نام ژنریک اصلی که تحت این برند عرضه میشود معمولاً «لیز دگزامفتامین» یا فرمهای مرتبط محرک مرکزی است؛ اما در منابع فارسی گاهی توضیحات و اسامی متفاوت ذکر شدهاند، بنابراین همیشه برچسب محصول و برگهی مشخصات دارویی را کنترل کنید. 1
موارد مصرف ویاس ۲۰ میلیگرم
موارد رایج تجویز ویاس شامل:
- اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) در کودکان (معمولاً از ۶ سال به بالا) و بزرگسالان.
- در بعضی کشورها و برای برخی برندها: درمان اختلال پرخوری عصبی (Binge Eating Disorder).
این دارو باید بهعنوان بخشی از یک برنامه درمانی جامع شامل رواندرمانی، آموزش و حمایتهای رفتاری تجویز شود. 2
نحوهی عملکرد
ویاس با افزایش آزادسازی و/یا جلوگیری از بازجذب دوپامین و نوراپینفرین در مغز عمل میکند. افزایش در دسترسپذیری این انتقالدهندهها موجب بهبود توجه، کاهش بیتوجهی و کاهش تکانشگری میشود. توجه داشته باشید مکانیزم دقیق در افراد مختلف ممکن است تفاوت داشته باشد و پاسخدرمانی نیاز به ارزیابی و تنظیم دوز دارد. 3
دوزبندی و نحوهی مصرف
دوز دقیق باید توسط پزشک تعیین شود. بهطور کلی:
- شروع درمان معمولاً با دوز پایین و افزایش تدریجی انجام میشود.
- حداکثر دوز روزانه برای محرکهای مشابه معمولاً تا ۶۰ میلیگرم در روز گزارش شده است؛ اما این مقدار بسته به نوع دارو (IR/ER)، سن بیمار و شرایط بالینی متفاوت است و نباید بدون نظر پزشک عبور شود. 4
- اگر دوز فراموش شود: معمولاً در همان روز دوز فراموششده را جبران نکنید و طبق برنامه بعدی ادامه دهید؛ جبران با دو دوز همزمان بدون دستور پزشک خطرناک است.
| گروه سنی / وضعیت | راهنمای کلی دوز |
|---|---|
| کودکان (۶ سال به بالا) | شروع با دوز پایین؛ تنظیم تدریجی توسط پزشک |
| بزرگسالان | دوزهای روزانه معمولاً بین ۲۰ تا ۶۰ میلیگرم بسته به نیاز |
| افراد مسن یا با بیماری قلبی | احتیاط شدید؛ نیاز به بررسی تخصصی |
عوارض جانبی شایع و جدی
مانند سایر محرکها، ویاس ممکن است عوارضی ایجاد کند. برخی از عوارض شایع عبارتند از:
- کاهش اشتها، بیخوابی، خشکی دهان
- سر درد، اضطراب، بیقراری
- کاهش وزن در مصرف طولانیمدت (بهویژه در کودکان)
عوارض جدی که باید فوراً گزارش شوند:
- درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضربان نامنظم یا غش
- تغییرات ناگهانی خلق مانند توهم، افکار خودکشی یا رفتار پرخطر
- علائم واکنش آلرژیک جدی (تورم صورت/گلو، کهیر)
هشدار: محرکهای سیستم عصبی مرکزی پتانسیل سوءمصرف و وابستگی دارند؛ باید پیش از تجویز و در طول درمان ارزیابی ریسک انجام شود و بیمار تحت نظر باشد. 5
تداخلات دارویی مهم
برخی داروها ممکن است با ویاس تداخل داشته باشند و اثرات یا عوارض را تغییر دهند؛ از جمله:
- مهارکنندههای MAOI — مصرف همزمان یا در ۱۴ روز اخیر بسیار خطرناک است.
- داروهای ضدافسردگی (به ویژه آنهایی که سروتونین یا نوراپینفرین را تحت تأثیر قرار میدهند) — احتمال افزایش فشار خون یا تاثیرات قلبی وجود دارد.
- داروهای فشار خون و قلب — ممکن است نیاز به تنظیم داشته باشند.
همیشه فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفی را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید. در صورت مصرف داروی ضدافسردگی یا MAOI خطرات جدی وجود دارد و باید پزشک را مطلع کنید. 6
ملاحظات ویژه و منع مصرف
- افرادی که دارای بیماریهای قلبی عروقی جدی، فشار خون بالا کنترلنشده، یا سابقه سکته/میوکاردیال انفارکت هستند، باید با احتیاط و تحت نظر متخصص مصرف کنند.
- افراد مبتلا به اختلالات روانی (مانند روانپریشی یا اختلال دوقطبی) باید با احتیاط بیشتری تحت نظر باشند، زیرا محرکها میتوانند علائم را تشدید کنند.
- در حاملگی و شیردهی تصمیمگیری باید بر اساس ارزیابی مزایا/مخاطره توسط پزشک انجام شود.
نحوهی نگهداری و هشدارهای دارویی
دارو را در جعبهٔ اصلی نگه دارید، از دسترس کودکان دور نگه دارید و در جای خشک و دمای اتاق ذخیره کنید. هرگز دارو را با دیگران به اشتراک نگذارید. در صورت تغییر رنگ، شکل یا بو دارو، از مصرف خودداری و به داروساز مراجعه کنید.
مقایسه کوتاه: ویاس در مقابل ریتالین
ویاس (بسته به ترکیب، مانند لیز دگزامفتامین) و ریتالین (متیلفنیدات) هر دو برای درمان ADHD بهکار میروند اما از نظر ترکیب شیمیایی، طول اثر، نحوهی آزادسازی و پروفایل عوارض تفاوتهایی دارند. انتخاب بین آنها بستگی به پاسخ بیمار، عوارض جانبی و ترجیح پزشک دارد. در عمل، برخی بیماران به یکی بهتر پاسخ میدهند. برای اطلاعات دقیقتر درباره دوز و مدت اثر به راهنمای دارویی و پزشک مراجعه کنید. 7
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. ویاس برای چه سنی مجاز است؟
بسیاری از پروتکلهای بالینی ویاس را از سن ۶ سالگی به بالا برای ADHD مطرح میکنند، اما تصمیم نهایی بر عهده پزشک است. 8
۲. آیا ویاس اعتیادآور است؟
داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی ریسک سوءمصرف و وابستگی دارند؛ بنابراین باید تحت نظارت و طبق نسخه مصرف شوند و پزشک ریسک را قبل از تجویز بررسی کند. 9
۳. آیا میتوان در صورت فراموشی یک دوز، دوز را جبران کرد؟
خیر — معمولاً دوز فراموششده در همان روز جبران نمیشود مگر دستور پزشک؛ از دو دوز همزمان بدون مشورت پزشکی خودداری کنید.
۴. آیا ویاس باعث کاهش وزن میشود؟
بله، کاهش اشتها و کاهش وزن ممکن است بهویژه در کودکان رخ دهد؛ پایش وزن در دوره درمان توصیه میشود.
۵. چه وقت باید با پزشک تماس بگیرم؟
اگر علائم قلبی، تنفسی، علائم آلرژیک، تغییرات شدید خلق یا افکار خودآسیبرسانی مشاهده شد فوراً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
منابع و مآخذ
برای نوشتن این راهنما از منابع معتبر پزشکی و اطلاعات محصول استفاده شده است. برای مطالعهی بیشتر مراجعه کنید:
- دفترچه و مشخصات دارویی سازنده و اطلاعات محصول (برگه راهنمای دارو). 10
- راهنماها و خلاصههای بالینی درباره متیلفنیدات و محرکهای ADHD. 11
- مقالات مروری و منابع فارسی درباره ویاس و لیز دگزامفتامین. 12
